De vliegende veerboten van Candela in de schijnwerpers bij Euronews: forenzen weer het water op

Zoals Euronews het beschrijft, lijkt de lage en gestroomlijnde Candela P12, die van de kade wegvaart, meer op de romp van een vliegtuig dan op een traditionele pendelveerboot. „We varen op volle kracht tot 17, waarna ze boven het water uitkomt en we vervolgens met een snelheid van ongeveer 25 knopen vliegen.”

Terwijl kapitein Lars Billström vanaf de stuurstand de cijfers afroept, stijgt het schip met 30 zitplaatsen soepel boven het wateroppervlak uit, gedragen door draagvleugels die door boordcomputers worden aangestuurd. Het schommelen dat zo kenmerkend is voor veerbootreizen verdwijnt en er is bijna geen golfslag, terwijl de kustlijn van Stockholm geruisloos voorbijglijdt.

“Als we de boot uit het water halen, neemt de weerstand van het water met 80 tot 85 procent af,” zegt de kapitein. “En we kunnen deze boot in ongeveer een uur volledig opladen.”

Nadat hij aanvankelijk snelle elektrische plezierboten had ontwikkeld, richt Gustav Hasselskog zich nu op de wereldwijde markt voor passagiersvervoer in het forenzverkeer. „We verlagen het energieverbruik met ongeveer 80%, waardoor een groot deel van de brandstofkosten wegvalt; het is veel goedkoper dan het exploiteren van traditionele dieselveerboten”, zegt hij.

“De P12 is het eerste elektrische draagvleugelvaartuig ter wereld in zijn klasse; wij zijn het enige bedrijf dat dit soort vaartuigen levert.” Een prestatie waarvoor complexe technische vraagstukken moesten worden opgelost.

“In vergelijking met een auto verbruikt een kleinere boot 15 keer meer brandstof per kilometer. Maar als je accu’s wilt gebruiken, bevatten die veel minder energie dan diesel of benzine, dus dat is een uitdaging.”

Het antwoord kwam voort uit een heronderzoek naar de draagvleugeltechnologie.

“Een draagvleugel bestaat uit vleugels die je onder water plaatst, waardoor de hele boot uit het water wordt getild. Het is in feite dezelfde technologie als bij een vliegtuig. Het belangrijkste verschil met een vliegtuig is dat het zwaartepunt van een boot boven het hefpunt ligt. Daardoor krijg je iets dat niet graag daarboven wil blijven. Het is een fascinerende technische uitdaging om iets dat onstabiel is, stabiel te maken.”

Hiervoor maakt de Candela P-12 gebruik van computers, sensoren en software, waarmee de positie van de boot wordt gemeten wanneer deze boven het wateroppervlak uitkomt.

“Ze passen de hoek van het foilsysteem 100 keer per seconde aan om de boot te stabiliseren. Dat zorgt voor een veel soepelere vaart”, legt Mikael Mahlberg, hoofd communicatie bij Candela, uit aan boord van een van Candela’s kleinere elektrische recreatiebooten met foils, die op volle snelheid, geruisloos en stabiel, een meter boven het wateroppervlak glijdt.

“Wij maken varen een stuk aangenamer, terwijl we tegelijkertijd de exploitatiekosten verlagen en het milieu ontzien door uitstoot, olielekkages, golfslag en lawaai te vermijden. En wanneer we langs de kust varen, veroorzaken we geen erosie.”

In de productiefaciliteit van Candela ten noorden van Stockholm wordt de productie van de P12 opgevoerd om aan de vraag te voldoen. Er zijn orders uit India, Thailand, Saoedi-Arabië, de Malediven en de Verenigde Staten, naast een recent Noors contract voor twintig veerboten – de grootste order voor een vloot van elektrische draagvleugelboten ter wereld tot nu toe.

Europa blijft echter de markt waar Candela het slechtst presteert.

“Het duurt lang voordat zo’n overgang naar een nieuwe technologie in Europa tot stand komt. Er zijn langdurige politieke en openbare aanbestedingsprocedures nodig, die ontzettend traag kunnen verlopen”, zegt Gustav Hasselskog. Toch blijft hij optimistisch.

“De waterwegen zijn de oudste vorm van vervoer in Europa en elders in de wereld, maar ze worden nog te weinig benut. We kunnen daar op een nieuwe manier weer gebruik van gaan maken.”

Candela is van plan om het aantal medewerkers uit te breiden van 250 naar 1.000 en een nieuwe fabriek in Polen te openen.

Die groei, zegt Hasselskog, moet niet alleen berusten op het aantrekken van het juiste talent, maar ook op een sterke bedrijfscultuur. “We noemen het ‘revolutionaire vriendelijkheid’. Het revolutionaire aspect is de overtuiging dat je met de juiste kennis alles kunt bereiken, zolang je je maar aan de natuurwetten houdt. De vriendelijke kant is dat je iets goeds voor de samenleving wilt doen, terwijl je tegelijkertijd een vriendelijke interne cultuur in stand houdt. Ik heb in organisaties gewerkt waar een angstcultuur heerste. Dat kan ten koste gaan van creativiteit en efficiëntie. De creatieve, vrijdenkende geesten vertrekken, waarna je heel langzaam vooruitkomt en het niet leuk meer is.”